Scheuren in stucwerk: oorzaken, voorkomen en repareren
De meeste scheuren in stucwerk zijn krimpscheuren: ze ontstaan doordat de woning na de bouw of verbouwing uitdroogt en materialen daarbij krimpen. Dat is vervelend, maar meestal niet zorgwekkend. Ook temperatuurwisselingen en lichte zetting van de fundering zorgen voor beweging in een gebouw. Met de juiste voorbereiding en een rustig droogproces voorkom je een groot deel van de scheuren, en glad stucwerk is altijd beter te herstellen dan behang. Grotere schade laat je door een stukadoor repareren.
Bereken direct je prijs Burenkorting
Krimpscheuren
Verreweg de meest voorkomende scheuren.
- Ontstaan doordat bouwmaterialen vocht afgeven en krimpen.
- Komen het vaakst voor bij houten constructies.
- Grotendeels te voorkomen met wapeningsgaas en rustig drogen.
- Bij nieuwbouw zijn enkele krimpscheurtjes in het eerste jaar vrijwel onvermijdelijk.
Constructiescheuren
Ontstaan in de constructie zelf.
- Oorzaak: inklinken of zetten van de fundering.
- Niet te voorkomen met stucwerk, gaas of kit.
- Horizontale scheuren verdienen altijd extra aandacht.
- Bij twijfel: Scheurenwijzer van Vereniging Eigen Huis of een constructeur.
Welke soorten scheuren bestaan er?
Er zijn twee soorten scheuren: krimpscheuren en constructiescheuren. Beide kunnen verticaal of horizontaal lopen; horizontale scheuren verdienen extra aandacht.
Krimpscheuren
Krimpscheuren ontstaan doordat bouwmaterialen tijdens de bouw vocht opnemen en dat pas afgeven wanneer de woning wordt verwarmd. Door dat vochtverlies krimpen ze, vandaar de naam. Bij houten constructies komt dit het vaakst voor, omdat hout niet alleen krimpt maar ook weer uitzet zodra het opnieuw vocht opneemt. Een voorbeeld is fermacell-beplating aan de binnenzijde van een gevel bij nieuwbouw: met de seizoenen reageert de constructie op de wisselende luchtvochtigheid.
Constructiescheuren
Constructiescheuren ontstaan in de constructie zelf, door het inklinken of zetten van de fundering. Zakt de fundering aan één kant een halve centimeter in, dan kan dat bovenin de woning een scheur van een halve centimeter geven, en dat is veel. Constructiescheuren hoeven niet altijd gevaarlijk te zijn, maar horizontale constructiescheuren verdienen altijd extra aandacht. Doorloop bij twijfel de Scheurenwijzer van Vereniging Eigen Huis of raadpleeg een constructeur.
Benieuwd wat nieuw stucwerk kost voor je woning?
Wij wapenen scheurgevoelige plekken en kitten inwendige hoeken af. Bereken direct je prijs.
De grootste oorzaak van scheuren: te snel drogen
De meest voorkomende oorzaak van scheuren in stucwerk is een geforceerd droogproces. Het is verleidelijk om de planning strak te houden, zeker als de verhuizing al vastligt. Maar kunstmatig versnellen kost je achteraf vaak meer dan het oplevert.
Het droogproces moet zo natuurlijk mogelijk verlopen. In de zomer is ventileren met open ramen meestal voldoende. In de winter gebruik je een bouwdroger op een matige stand; honderden liters per dag onttrekken is niet meer natuurlijk. Voorzichtig verwarmen helpt ook, maar stook nooit hoog op. Droogt en krimpt de onderliggende constructie sneller dan het gips van het stucwerk, dan worden scheuren zichtbaar.
Verhoog daarom de temperatuur elke dag of om de dag met 1 °C, tot maximaal 20 °C. Blijf daarbij goed ventileren zodat het vocht de woning uit kan.
Neem contact op
Zijn scheuren in stucwerk te voorkomen?
Niet helemaal, maar krimpscheuren kun je grotendeels voorkomen. Constructiescheuren niet. Als een pand werkt door zetting of krimp van de constructie, is daar met stucwerk niets aan te doen. De kracht die vrijkomt bij het inzakken van een gevel is zo groot dat geen gaas, kitnaad of renovlies dat tegenhoudt.
Bij krimpscheuren, die verreweg het vaakst voorkomen, kun je wel veel doen. De belangrijkste maatregel is het wapenen van alle scheurgevoelige plekken met wapeningsgaas vóór het stucen of dunpleisteren. Denk aan overgangen tussen verschillende materialen, zoals gipsplaat en beton, en aan plekken boven kozijnen en deuren.
Direct na het stucen snijden wij het nog natte stucwerk in alle inwendige hoeken in. Zo kan het stucwerk spanning kwijt in deze dilatatie-inkeping. Na het drogen, maar vóór het sauzen of latex spuiten, kitten wij de inkepingen af met een flexibele, overschilderbare acrylaatkit. Deze kitnaad maakt de hoeken bovendien strakker.
Hoe lang moet nieuw stucwerk drogen?
Traditioneel stucwerk van 3 tot 5 mm heeft bij ongeveer 20 °C en een relatieve luchtvochtigheid onder 65% 5 tot 10 dagen nodig om te drogen. Raapwerk van 5 tot 10 mm heeft 2 tot 4 weken nodig, dunpleister van 1 tot 2 mm 24 tot 48 uur. Als vuistregel droogt gipsstuc ongeveer 1 mm per dag.
Ga pas sauzen, latex spuiten of de vloerverwarming hoger zetten als het stucwerk overal gelijkmatig licht van kleur is. Donkere plekken bevatten nog vocht. Een bouwdroger kan in de winter helpen, mits op een matige stand; lees meer over een bouwdroger huren en de droogtijd van stucwerk.
Danny Meerman, meesterstukadoor en mede-oprichter van STUCSTUNTER.nl, adviseert na het stucen geleidelijk op te warmen met 1 °C per dag of om de dag, tot maximaal 20 °C.
Kan ik scheuren in stucwerk zelf repareren?
Ja, in glad stucwerk kun je een scheur goed zelf herstellen, ook als beginnende doe-het-zelver. Kleine tot middelgrote scheuren, tot enkele millimeters breed, maak je met de juiste materialen onzichtbaar. Bij afwerkingen met structuur, zoals beton ciré of spachtelputz, is onzichtbaar herstel praktisch onmogelijk. Hieronder lees je stap voor stap hoe je een scheur in glad stucwerk herstelt.
Stappenplan: zelf scheuren repareren
Zo maak je een kleine tot middelgrote scheur in glad stucwerk onzichtbaar.
Stap 1: Uitsnijden van de scheur
Snijd of krab de scheur met een stevig stanleymes of een verfkrabber voorzichtig uit in een V-vorm. Een bredere V zorgt ervoor dat het vulmiddel diep genoeg hecht in plaats van er alleen bovenop te liggen.
Stap 2: Schoonmaken en stofvrij maken
Borstel losse deeltjes en gipsresten weg en zuig de scheur grondig uit met een stofzuiger. Bij een sterk zuigende ondergrond breng je eerst een laagje primer aan, zodat het vulmiddel beter hecht.
Stap 3: Vullen van de scheur
Kies het juiste vulmiddel. Midden op de wand gebruik je een krimpvrije muurvuller of kant-en-klare gipsmortel. In hoeken en bij overgangen naar hout, zoals kozijnen, gebruik je flexibele acrylaatkit. Druk het vulmiddel met een plamuurmes stevig in de V-vorm en trek het oppervlak direct zo glad mogelijk af.
Stap 4: Schuren en afwerken
Laat het vulmiddel volledig drogen volgens de verpakking. Schuur de plek daarna licht op met fijn schuurpapier (korrel 180 of 240), zodat hij gelijkloopt met de rest van de wand. Maak de muur stofvrij en breng één à twee lagen latex of muurverf aan. Gebruik dezelfde verf als op de rest van de wand, dan zie je geen kleurverschil.